''Dia De los Muertos''            H γιορτή των νεκρών 

Η παράδοση 

Η παράδοση της ''Ημέρας των Νεκρών''γεννάται ως μέρος του θρησκευτικού συγκρητισμού, στην αποικιακή εποχή. Κατά την προ-ισπανική φάση, η λατρεία του θανάτου ήταν παρούσα σε αρκετούς πολιτισμούς σε όλο το Μεξικό.

Ο εορτασμός είναι διήμερος και ξεκινά την 1η Νοεμβρίου, Ημέρα όλων των Αγίων σύμφωνα με την Καθολική παράδοση. Την εποχή αυτή μνημονεύονται όλοι εκείνοι που πέθαναν χωρίς να είναι ευλογημένοι και άγιοι, καθώς και εκείνοι που πέθαναν σε νεαρή ηλικία όπως τα παιδιά. Σύμφωνα με την καθολική θρησκεία, την Ημέρα των Νεκρών Πιστών που πραγματοποιείται στις 2 Νοεμβρίου, γίνεται μια προσευχή για όσους δεν έχουν πρόσβαση στον παράδεισο.

Ιστορική ανασκόπηση 

Όταν οι Ισπανοί έφτασαν στο κεντρικό Μεξικό πριν 500 χρόνια, η περιοχή είχε εκατομμύρια κατοίκους. Οι κατακτητές τους χαρακτήρισαν όλους Αζτέκους, επειδή τότε ήταν ενωμένοι κάτω από την επεκτατική αυτοκρατορία των Αζτέκων . 

Σύμφωνα με τα αρχεία αποικιοκρατίας , η αυτοκρατορία των Αζτέκων σχηματίστηκε το 1427 μ.Χ. , μόνο περίπου έναν αιώνα πριν από την άφιξη των Ισπανών. Αλλά ο εορτασμός που οι Μεξικανοί σήμερα αποκαλούν ''Día de los Muertos'' είναι σχεδόν βέβαιο ότι υπήρχε πολλούς αιώνες νωρίτερα , ίσως από τον λαό του Toltec στο κεντρικό Μεξικό . Σε κάθε περίπτωση, από τη στιγμή που εισέβαλαν οι Ισπανοί ''conquistadors'' το 1519, οι Αζτέκοι αναγνώρισαν ένα ευρύ πάνθεο θεών, που περιλάμβανε και τη  θεά θανάτου Mictecacihuatl . 

Η μυθολογία των Αζτέκων λέει ότι η Mictecacihuatl θυσιάστηκε ως μωρό και με έναν μαγικό τρόπο ενηλικιώθηκε στον κάτω κόσμο, όπου και παντρεύτηκε. Με τον σύζυγό της, εξουσίαζε τον κάτω κόσμο. Η Mictecacihuatl η οποία απεικονίζεται συχνά με πλαστικοποιημένο δέρμα και σκελετική μορφή συνδέθηκε με το θάνατο και την ανάσταση. Σύμφωνα με ένα μύθο , η Mictecacihuatl και ο σύζυγός της συνέλεξαν οστά για να επιστρέψουν στη γη των ζωντανών και να αποκατασταθούν από τους θεούς. Οι Αζτέκοι καθησύχασαν αυτούς τους τρομακτικούς θεούς του κάτω κόσμου, θάβοντας τους νεκρούς τους με τρόφιμα και πολύτιμα αντικείμενα. Μάλιστα λέγεται ότι η τελετουργία αυτή των Αζτέκων συμπεριλάμβανε φωτιές , χορούς τραγούδια αλλά και τελετές αίματος.

Ofrenda

Οι προσφορές αποτελούν τον βασικό πυρήνα αυτής της τελετουργίας. Είναι μια συλλογή προσωπικών αντικειμένων των αποθανόντων ,εδεσμάτων , γλυκών και φωτογραφιών. Στο τραπέζι της ''προσφοράς''τοποθετείται ένα φωτεινό τραπεζομάντιλο πάνω στο οποίο τοποθετούνται οι προσφορές. Τα εδέσματα  είναι όλα παραδοσιακά πιάτα της Μεξικανικής κουζίνας. Το αλάτι και το νερό είναι επίσης απαραίτητα καθώς θεωρείται ότι σβήνουν τη δίψα των ψυχών, που έρχονται κουρασμένοι από το μακρύ ταξίδι τους. 

Επιμέλεια: Σοφία Ξενάκη

Ημέρα των νεκρών

Η  τελετουργία αυτή είναι μια  απο τις πιο σημαντικότερες γιορτές των Ισπανών και Μεξικανών καθώς επανασυνδέει τον κόσμο των ζωντανών με εκείνο των νεκρών. Οι οικογένειες συγκεντρώνουν δώρα και προσφορές για να τιμήσουν τους αποθανόντες συγγενείς τους. Ο μύθος λέει ότι αυτές οι προσφορές σε συνδυασμό με τις προσευχές των ζώντων οικογενειών ενθαρρύνουν τις ψυχές των νεκρών να μυρίσουν τα εδέσματα και τα λουλούδια και να έρθουν κοντά τους. Είναι μια πολύ ιδιαίτερη και ασυνήθιστη τελετουργία κατά την οποία συμβολίζεται η επικράτηση της ζωής μέσα απο τον εορτασμό του θανάτου.

Calaveras

Τα κρανία  (calaveras) κυριαρχούν στην γιορτή των νεκρών. Απεικονίζονται πάντα με ένα χαμόγελο σαν να χαμογελούν στον ίδιο τον θάνατο και εμφανίζονται με τη μορφή γλυκών , διακοσμητικών αλλά και μέσω του face painting.  Τα ''calaveras'' κατασκευάζονται απο ζάχαρη (Alfeñiques) ή πυλό και αποτελούν κυρίαρχο στοιχείο του εορτασμού των νεκρών.

Flor de Muerto 

Ο κατιφές ή αλλιώς καλέντουλα θεωρείται απο την μεξικανική παράδοση ότι προσελκύει το πνεύμα του νεκρού στις προσφορές των ζώντων. Το άρωμα τους και τα έντονα χρώματα τραβούν τις ψυχές οι οποίες επιστρέφουν κοντά στους αγαπημένους τους. Για τους μεξικανούς τα λουλούδια αυτά συμβολίζουν την ομορφιά και ευθραυστότητα της ζωής.

Το ''Αλμα θανάτου''

Ο βωμός των νεκρών αποτελείται από μια μεγάλη ποικιλία αντικειμένων, κάποια παραδοσιακά και κάποια προσωπικά για τον αποθανόντα. Μεταξύ των απαραίτητων στοιχείων είναι τα κεριά, τα εσπεριδοειδή, το αλάτι, τα ''γλυκά'' κρανία, το ''νεκρό'' ψωμί, τα κομφετί και τα λουλούδια cempasuchil. Επιπλέον, τοποθετούνται προσωπικά είδη, τρόφιμα που απολαμβάνουν στη ζωή, κάποια ποτά ή πούρα και φωτογραφίες, ή ακόμα και κάποιο παιχνίδι ή καραμέλα αν είναι παιδί.

''Dia de Los Muertos''  και ''Halloween''

Η ''Ημέρα των Νεκρών'' δεν είναι το ''Μεξικανικό Haloween'' όπως πολύ συχνά παρερμηνεύεται λόγω της συμπτωματικής χρονικής περιόδου των δύο εορτών. Μπορεί και οι δύο γιορτές να έχουν παρόμοια θεματολογία ως προς το ζήτημα της μεταθανάτιας ζωής ωστόσο διαφέρουν ως προς το ιδεολογικό υπόβαθρο και το εθιμοτυπικό τους. Το Halloween ξεκίνησε ως Κελτική εορτή όπου οι άνθρωποι φορούσαν τρομακτικά κοστούμια και χρησιμοποιούσαν φωτισμούς για να διώξουν τα πνεύματα , ένα δρώμενο που τα τελευταία χρόνια έχει μετατραπεί σε μια παράδοση μεταμφίεσης και παιχνιδιού για το γνωστό ''φάρσα ή κέρασμα''. Στον αντίποδα στην ''Ημέρα των Νεκρών'' οι ζώντες καλούν με τιμές τους νεκρούς προσδοκώντας σε μια επανασύνδεση με τα αγαπημένα τους πρόσωπα.